LICZBA MORPHY'EGO

Moderator: redjok

LICZBA MORPHY'EGO

Postprzez BAROL » 02 mar 2021, 14:37

W dużo szerszym zakresie niż KLUB CZIGORINA, kolejne pokolenia szachistów łączy ze sobą tzw. Liczba Morphy’ego. Za tą nazwą kryje się rodzaj drzewa genealogicznego albo ściślej - matematycznego grafu, czyli zbioru wierzchołków połączonych krawędziami. "Wierzchołki grafu mogą być numerowane i czasem stanowią reprezentację jakichś obiektów, natomiast krawędzie mogą wówczas obrazować relacje między takimi obiektami" (Wikipedia). Drugim założeniem idei Liczby Morphy'ego jest hipoteza o tzw. "Sześciu stopniach oddalenia", która zakłada, że znajomość między osobami można stopniować; np. jeśli jakaś osoba zna kogoś bezpośrednio, to jest oddalona od niego o jeden stopień, jeśli jakaś osoba jest w relacji z inną za pośrednictwem kogoś znającego pierwszą osobę bezpośrednio, to jest oddalona od tej osoby o dwa stopnie, itd. Przy czym, przyjmuje się, że liczba stopni znajomości między dwiema dowolnymi osobami w całej populacji ludzi na Ziemi nie przekracza sześciu. Jednakże przy ustalaniu Liczby Morph'ego nie ma obowiązku ograniczania się do zakresu 1-6.
W naszym przypadku za osobę źródłową uważa się Paula Morphy'ego - dla jednych szachistę wszech czasów, dla innych pierwszego w dziejach nowoczesnego gracza, będącego najlepszym szachistą swojej epoki. I, oczywiście, w tej sytuacji nie chodzi o to kto kogo znał, a o to kto z kim zasiadał przy szachowym stoliku. Wierzchołkami szachowego grafu będą więc konkretni gracze, a krawędziami rozegrane partie - "Osoby, które grały w szachy z Morphy'm, mają liczbę Morphy'ego równą 1. Gracze, którzy nie grali z Morphy'm, ale grali z kimś z liczbą Morphy'ego równą 1, mają liczbę Morphy'ego równą 2. Osoby, które grały z kimś z liczbą Morphy'ego równą 2, mają liczbę Morphy'ego 3 i tak dalej". I ważna uwaga - przy określaniu poprzednika z niższym numerem wybiera się najwcześniejszy pojedynek z graczem o jak najniższej LM (nie ma znaczenia oficjalny, czy nie). Ustalono też, że pod Jedynką (Liczba Morphy'ego 1) znajdzie się jedynie piątka graczy, przeważnie wybitnych, którzy mieli największe znaczenie w przekazywaniu Liczb kolejnym pokoleniom szachistów. Są to: James Mortimer, Adolf Anderssen, Henry Bird, John Owen i Louis Paulsen. Natomiast w grupie drugiej, odpowiednio obszerniejszej, znaleźli się m. in. dwaj pierwsi oficjalni mistrzowie świata, jak i trójka Polaków - Szymon Winawer, Ksawery Tartakower i Akiba Rubinstein (w starszych zestawieniach, w których nie uwzględniano Mortimera, pod nr 2 z naszych jest tylko Winawer). Obecny mistrz świata, Magnus Carlsen, znajduje się w grupie Liczby 5 [po partii z Timmanem (LM 4) z 2004 r., który grał z Keresem (3), który grał z Maroczym (2), który z kolei grał z Birdem (1), który grał z Morphy'm (0)]. Ogólnie rzecz biorąc, w oficjalnych zestawieniach w grupach Liczb od 1 do 5 przede wszystkim wymienia się graczy mających najszerszy i najlepszy jakościowo wpływ na przekaz szachowej pałeczki kolejnym pokoleniom graczy. Natomiast pod numer 6 (lub inny) zapewne niejeden forumowicz się może ulokować, jeśli tylko pamięć ma dobrą i trochę szczęścia (np. grał z kimś kogo można umieścić w 4-ce czy 5-ce, choćby w symultanie ...). Co jakiś czas, dzięki nowym odkryciom i następnym grom, zdarzają się korekty, dlatego na kolejnych listach Liczby Morphey'ego można doszukać się rozbieżności.
Wszelkie zawiłości tej szachowej sztafety pokoleń lepiej i dokładniej wytłumaczy i zaprezentuje Wam Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Liczba_Morphy%E2%80%99ego, a jeszcze bardziej jej angielska edycja: https://en.wikipedia.org/wiki/Morphy_number, a poprzez nią kolejne odsyłacze (np. jedno z zestawień Liczby Morphy'ego).

Jeżeli ktoś uzna, że jest ogniwem tego łańcucha, bardzo proszę się ujawnić i wytłumaczyć ewentualne powiązania. W określaniu przynależności do danej LM rezultat gry nie ma znaczenia, mogą to nawet być gry towarzyskie (byle jakoś udokumentowane), liczy się sam fakt rozegrania partii, a, jak pisze wikipedia: "Poznanie swojej wartości liczby Morphy’ego ma istotne znaczenie psychologiczne dla niektórych graczy, kiedy zaczynają dzięki temu odczuwać łączność z historią szachów".
Gens Una Sumus!
Avatar użytkownika
BAROL
 
Posty: 273
Dołączył(a): 31 sty 2019, 14:51
Podziękował : 2181 razy
Otrzymał podziękowań: 166 razy
Ranking: 1800

Re: LICZBA MORPHY'EGO

Postprzez BAROL » 06 mar 2021, 08:33

Nie ma chętnych żeby rozpocząć zabawę, więc zrobię to pierwszy, z nadzieją, że nie ostatni.
Ogólnie rzecz biorąc, gra polega na znalezieniu najkrótszej drogi, która doprowadzi Cię do Paula Mprphy'ego.
Aby ew. następcom było łatwiej, wyłuszczę w miarę dokładnie w jaki sposób dochodziłem do sedna.
Szachami mocniej zainteresowałem się późno, jako 30-to latek, w 1999 r. Wówczas zaliczyłem pierwsze turnieje pod egidą najbliższego wojewódzkiego ośrodka PZSzach. Moja turniejowa aktywność potrwała jeszcze kilka lat i dzięki temu w roku 2000 miałem okazję zagrać z kandydatem, Krzysztofem Czapczykiem. W wyniku analizy danych, które zebrałem, jego Liczbę Morphy'ego mogłem wykalibrować na 5. Dlaczego? - ponieważ w 1976 r. zagrał z J. Gromkiem, który, dzięki temu, że grał w Polanicy'57 z L. Szabo (LM 3 na oficjalnej liście,), sam posiadał LM 4. Dalej już tylko oficjalna lista (istotne, aby jak najkrótszą drogą dotrzeć do oficjalnego zestawienia!), więc było z górki - R. Spielmann (LM 2), J. Mortimer (LM 1), Paul Morphy (LM 0).
Dla jasności podsumuję: BAROL (LM 6), który grał w 2000 r. z Czapczykiem (LM 5), który grał w 1976 r. z Gromkiem (LM 4), który w 1957 r. grał z Szabo (LM 3), który w 1934 r. grał ze Spielmann'em (LM 2), który grał w 1907 r. z Mortimerem (LM 1), który na przełomie lat 50/60 XIX w. grywał z Morphy'm.
Jednak tworząc powyższe zestawienie zdałem sobie sprawę, że w założeniach LM ważne jest aby przy określaniu poprzedników z niższymi numerami posłużyć się jak najwcześniejszymi pojedynkami (zarówno swoim, jak i innych), z graczami, którzy gwarantują możliwie najniższą LM. Z tego by wynikało, że pod nr 4 zamiast Gromka powinienem umieścić A. Kuligowskiego, z którym Czapczyk grał w tym samym turnieju co z Gromkiem, jednak kilka rund wcześniej. I tu pojawił się dylemat, ponieważ Kuligowski w momencie rozgrywania turnieju z Czapczykiem był skalibrowany na LM 5, a dopiero kilka lat później, po partii z Olafssonem (z listy oficjalnej) uzyskał LM 4. Co w takiej sytuacji? - autor całej zabawy tego jednoznacznie nie wyjaśnia, przynajmniej ja nie dotarłem do potrzebnej informacji, jednak wspomina, że przy tworzeniu Liczby Morphy'ego wzorował się na aktorskiej Liczbie Bacona. To sugeruje, że liczy się moment robienia osobistego zestawienia, stan na teraz, a nie chwila, kiedy moi wielcy poprzednicy ;) uzyskiwali swoje obecne LM. Póki co, tego więc będę się trzymał, i w takim układzie, wedle mojej bieżącej wiedzy, moja droga do "szóstki" wygląda następująco:

Barol [LM 6], który w 2000 r. grał z K. Czapczykiem [LM 5], który w 1976 r. grał z A. Kuligowskim [LM 4], który w 1983 r. grał z F. Olafssonem [LM 3], który na przełomie 1953/4 r. grał z K. Tartakowerem [LM 2], który w 1907 r. grał z J. Mortimerem [LM 1], który w latach 1850/60-tych grywał z P. Morphy'm.

Ustalając co powyższe korzystałem z własnych zapisów partii, bazy chesssgames.com, bazy 365Chess.com, strony: szachypolskie.pl, a także z linków podanych w pierwszym poście.
Zachęcam do odszukania własnych szachowych "przodków", bo zawsze to miło, nawet tylko na odległość, podać rękę samemu Morphy'emu, a po drodze i innym wielkim mistrzom.

^_^
ps - w roku 2013 na forum padł intrygujący pomysł, aby, trochę na wzór liczb Erdosa i Bacona, stworzyć Liczbę Fischera.
Avatar użytkownika
BAROL
 
Posty: 273
Dołączył(a): 31 sty 2019, 14:51
Podziękował : 2181 razy
Otrzymał podziękowań: 166 razy
Ranking: 1800


Powrót do Historia szachów

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość



REKLAMA

Gdy masz problemy z matma czasami najlepszym rozwiazaniem sa Korepetycje z Matematyki
Zadania Szachowe