Szachy Skirmuttowej

Moderator: redjok

Szachy Skirmuttowej

Postprzez Czajkus » 26 paź 2012, 19:07

Witam,
Nazywam się Łukasz, mieszkam w Krakowie i z szachami nie mam nic wspólnego.
Zbieram buteleczki alkoholi i pasjonuję się historią produkcji alkoholi na ziemiach Polski.
Moja strona przy okazji http://www.czajkus.friko.pl

Ale do rzeczy - kto z was słyszał o szachach Skirmuttowej? Jednych z najpiękniejszych Polskich szachach?

W internecie znalazłem tylko 2 informacje w tej sprawie:
"Na prosbe znajomego, p. Stanislawa Sukty wysylam na te grupe ponizszy jego tekst:
Poszukuje wszelkich informacji o najciekawszym komplecie polskich szachow historycznych, wykonanym przez litewska rzezbiarke z miasteczka Pinsk (obecnie Bialorus) Helene Skirmunttowa w latach 1863-1873. Niedokonczony komplet znany w literaturze jako "Szachy Polskie" byl wielokrotnie wystawiany i opisywany. Tematem dziela jest wydarzenie historyczne o skali
ogolnoeuropejskiej- slynne zwyciestwo Jana III Sobieskiego pod Wiedniem. Sposrod 32 zaplanowanych, niepowtarzalnych figur, autorka zdazyla wykonac jedynie 21 postaci gipsowych odlanych nastepnie w srebrze. Biale to wojsko polskie: krol Jan III Sobieski, hetman Jablonowski, lew z tarcza herbowa Krakowa, niedzwiedz z herbem Zmudzi, chorazy, giermek, rycerz- Pogon herb Litwy, husarz oraz Pinczuk, pijany ciura, pacholek i chlopek w krakusce. Partia Turecka to Sultan, Kara Mustafa, wielblad, janczar, spahis, Etiop i Maur oraz Tatar, arnauta i Baszybozuk.
"Szachy Polskie" Skirmunttowej po raz pierwszy byly prezentowane w 1873 roku na swiatowej wystawie w Wiedniu przedstawiajacej osiagniecia cywilizacyjne cesarstwa. Komplet opisywal na prosbe samej autorki J.I.Kraszewski a wystawiany byl on miedzy innymi w warszawskiej Zachecie, krakowskim Palacu Sztuki i we Lwowie.
Los figur jest dzis nieznany, zachowal sie jedynie album wydany w 200-lecie Odsieczy Wiedenskiej przez warszawska firme fotograficzna Kostka i Mulert. Podobno w okresie miedzywojennym corka rzezbiarki wydala album z fotografiami dziel matki. Podobno.

Moze ktos spotkal sie z figurami z opisanego kompletu lub z ich zdjeciami - tak w literaturze jak i w internecie?"

i 2
"ZAGINIONE BEZ ŚLADU

Pewnego dnia pan Jerzy Giżycki, niezrównany badacz i poszukiwacz motywów szachowych w sztukach pięknych (literatura, malarstwo, grafika, rzeźba, rzemiosło artystyczne itd.), autor książki "Z szachami przez wieki i kraje", pokazał mi mały album fotograficzny w czerwonej okładce i zapytał:
- Czy słyszał pan o "szachach Skirmunttowej"? Musiałem się przyznać do niewiedzy, co pan Jerzy przyjął ze zrozumieniem i opowiedział historię o najpiękniejszym bodaj komplecie figur szachowych, jakie kiedykolwiek zostały wykonane w Polsce. Artystka - rzeźbiarka Helena Skirmunttowa (1827 - 1874) zaprojektowała komplet szachowych bierek przedstawiających bitwę pod Wiedniem: wojsko króla Jana Sobieskiego przeciwko armii tureckiej Kara Mustafy. Pięknie wyrzeźbione figury zostały odlane w srebrze (ile kompletów, nie wiadomo), a następnie prezentowane na zorganizowanej z okazji odsieczy wiedeńskiej wystawie w stolicy Austrii oraz w warszawskiej Zachęcie w roku 1875. Spadkobiercy rzeźbiarki po I wojnie światowej przekazali bezcenny komplet szachów, wraz z innymi jeszcze dziełami Skirmunttowej, do zbiorów Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie. - Warto byłoby ustalić los tych pięknych szachów - powiedział pan Giżycki, pokazując zgromadzone w czerwonym albumiku stare fotografie srebrnych figur, których kształty nawiązywały do wielkiej wiktorii polskiego oręża. Po około roku w sprawie "szachów Skirmunttowej" pojawiły się nowe wątki, co zaowocowało listem skierowanym przez prezesa Polskiego Związku Szachowego p. Jacka Żemantowskiego do Dyrekcji Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Prezes pisał m. in., że: "w obecnych inwentarzach Polskiej Akademii Nauk nie ma obecnie śladu po komplecie figur przedstawiających odsiecz wiedeńską", podczas gdy: "inwentarze zbiorów Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie z dwudziestolecia międzywojennego potwierdzały ich istnienie, na co zwraca uwagę nasz informator (był nim dr Cezary W. Domański z Lublina - przyp. aut.). Będę zobowiązany za wskazanie, jakie były dalsze losy tego cennego zabytku i czy istnieje szansa, że polscy zwolennicy szachów ujrzą go kiedykolwiek". Po miesiącu z Krakowa nadeszła odpowiedź, którą cytuję: "Zbiór obrazów i rzeźb Polskiej Akademii Umiejętności został wprawdzie w 1952/1953 roku przekazany do Biblioteki PAN w Krakowie (dawnej Biblioteki PAU), jednak nie było w nim interesującego Pana kompletu".
Oto piękne wyjaśnienie: nie ma i basta! Rodzina przekazuje spuściznę po zmarłej artystce do zbiorów państwowych (!) i tam spuścizna ta zostaje zagubiona bez śladu, zaprzepaszczona, żeby nie powiedzieć... I to gdzie? W Krakowie! Nie jest to oczywiście zarzut wobec osób, które w krakowskiej Bibliotece PAN pracują dzisiaj. Wiemy, że była wojna. Wiemy, że niemieccy okupanci grabili wszystko, co wpadało w ręce. Wiemy, że Polska Ludowa skazała Polską Akademię Umiejętności na niebyt. Jednak w zbiorach państwowych cenne zabytki nie mogą ginąć bez śladu. Gdzie spisy, protokóły i dokumenty zdawcze? Czy mamy wierzyć, że znikanie eksponatów dotyczyło wyłącznie odlanych ze srebra szachowych figur? Zapewne nigdy nie ujrzymy "odsieczy wiedeńskiej" na misternie wykonanej przez polską rzeźbierkę szachownicy. Pozostały tylko fotografie w albumie w czerwonej okładcę ze złoceniami."

Są to informacje sprzed kilkunastu lat, Ja szukając informacji o polskich alkoholach znalazłem artykuł na ich temat z XX-lecia.
czajkus@interia.pl

Pozdrawiam
Czajkus
Czajkus
 
Posty: 2
Dołączył(a): 26 paź 2012, 18:57
Podziękował : 0 raz
Otrzymał podziękowań: 0 raz
Ranking: 0

Re: Szachy Skirmuttowej

Postprzez kocur » 26 paź 2012, 23:17

kocur
 
Posty: 1497
Dołączył(a): 04 mar 2011, 13:45
Podziękował : 0 raz
Otrzymał podziękowań: 177 razy
Ranking: 0

Re: Szachy Skirmuttowej

Postprzez Czajkus » 26 paź 2012, 23:31

Tak :jupi: dzięki, jak się wpisze Skirmuntowa przez jedno "t" to się znajdują a jak prawidłowo przez "tt" to nie
Czajkus
 
Posty: 2
Dołączył(a): 26 paź 2012, 18:57
Podziękował : 0 raz
Otrzymał podziękowań: 0 raz
Ranking: 0

Re: Szachy Skirmuttowej

Postprzez Mike » 13 lis 2012, 10:34

No, no. I wszystkie buteleczki pełne :)
Mike
 
Posty: 5
Dołączył(a): 13 lis 2012, 09:55
Podziękował : 0 raz
Otrzymał podziękowań: 0 raz
Ranking: 0

Re: Szachy Skirmuttowej

Postprzez TLISS » 13 lis 2012, 15:48

Felieton "Zaginione bez śladu" napisałem ja (TL), jeśli dobrze pamiętam - dla nie istniejącej już gazety "Nowa Europa", czyli będzie 15 lat temu.
W tej odległej epoce na dobrą sprawę nie było internetu ani poczty elektronicznej,
a zagadki podobne do tej wyjaśniało się z pomocą tradycyjnego listu.
Nikt nie marzył jeszcze o książkach i czasopismach dostępnych na ekranie własnego peceta.

Dziś ja też wiem, że Szachy Skirmunttowej nie zaginęły, lecz bezpiecznie są przechowywane w Muzeum Narodowym w Krakowie,
w dziale "Arcydzieła polskiego rzemiosła" (lub coś podobnego).
Oglądałem te pięknie wykonane figurki (brąz i srebro) rok temu, wykonałem fotografie, może wkleję, jeśli się uda.

Pozdrawiam wszystkich miłośników szachów, szczególnie tych,
którzy poza "przesuwaniem drewna po szachownicy" (jak pisał jeden z francuskich encyklopedystów)
interesują się ponadto historią gry, biografiami wybitnych szachistów, szachową ikonografią itd. itp.

Tomasz Lissowski
TLISS
 
Posty: 17
Dołączył(a): 13 lis 2012, 15:18
Podziękował : 6 razy
Otrzymał podziękowań: 24 razy
Ranking: 2000
kurnik.pl: klaud21
FICS: brak
Playchess: brak

Re: Szachy Skirmuttowej

Postprzez TLISS » 15 paź 2013, 17:24

skir_szach_3-A.jpg


Szachy Skirmunttowej w Muzeum Narodowym w Krakowie.
U dołu posążek dłuta innego artysty.
TLISS
 
Posty: 17
Dołączył(a): 13 lis 2012, 15:18
Podziękował : 6 razy
Otrzymał podziękowań: 24 razy
Ranking: 2000
kurnik.pl: klaud21
FICS: brak
Playchess: brak

Re: Szachy Skirmuttowej

Postprzez TLISS » 06 lis 2013, 11:23

W numerze 9. "Panoramy Szachowej" państwo Elżbieta i Jan Kusina (Kraków) opublikowali obszerny artykuł omawiający życiorys Heleny Skirmunttowej oraz historię powstania "Szachów historycznych", jak niekiedy zwane są figury przedstawiające postacie związane z bitwa pod Wiedniem.
Czytałem, polecam.
TLISS
 
Posty: 17
Dołączył(a): 13 lis 2012, 15:18
Podziękował : 6 razy
Otrzymał podziękowań: 24 razy
Ranking: 2000
kurnik.pl: klaud21
FICS: brak
Playchess: brak


Powrót do Historia szachów

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość



REKLAMA

Gdy masz problemy z matma czasami najlepszym rozwiazaniem sa Korepetycje z Matematyki
Zadania Szachowe