Czy wiemy, czy jest opozycja?

Moderatorzy: Rafcik, zwariowany_mszak

Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez zimny_toster » 16 lis 2020, 23:00

Ciekawa rzecz i ciekawe przemyślenia dotknęły mnie podczas przeglądania książki Z. Szulcego o końcówkach pionkowych. Niby każdy początkujący szachista uczy się, czym jest opozycja - że występuje między królami, że to nieparzysta odległość pól między królami, etc. Szulce ujmuje to nieco inaczej- "Dwa króle są we wzajemnej opozycji prostej lub skośnej, bliskiej lub oddalonej, jeśli zajmują pola o tej samej barwie i jeżeli linie, na których stoją, poziome lub pionowe, zaczynają się lub kończą się polami jednej barwy". Tyle Szulce, który tą definicją wprowadza pojęcie tzw. opozycji złożonej. Jej przykład poniżej.

[FEN "8/7k/8/8/8/1K6/8/8 w - - 0 1"]


Zastanawiam się na ile opozycje złożona to konstrukt teoretyczny, a na ile faktyczne zagadnienie i ilu z nas korzysta w sposób świadomy z tego. Poniżej prezentuję studium autorstwa Botwinnika, gdzie owo zagadnienie się pojawia.

[FEN "8/1k6/p7/p2p2K1/P2P4/8/8/8 w - - 0 1"]


{Białe rozpoczynają i wygrywają - takie zadanie stawia nam piąty
mistrz świata. Przed rozwiązaniem tego studium, rzut oka na pozycję.
Biały, aby wygrać musi zdobyć wszystkie czarne pionki i nie stracić
własnych. Zdobycie tylko piona "d6" prowadzi do remisu, bo biały nie
zdoła promować piona z "d5". Bez liczenia pozwala to ocenić tzw. Linia
Przepiórki. Konkluzja jest prosta, biały musi wygrać opozycją}
1. Kf5
{Biały zajął opozycję złożoną}
1. ... Kb6
2. Kf6
{Opozycja oddalona}
2. ... Kb7
3. Kf7 Kb8
4. Ke6 Kc7
5. Ke7
{Opozycja bliska pozioma}
5. ... Kc6
6. Kd8
( 6.Ke6 Kc7 7.Kxd5 Kd7 8.Kc5 Kc7 9.d5 Kd7 10.d6 Kd8 11.Kc6 Kc8 12.d7+
Kd8 13.Kb6 Kxd7 14.Kxa6 Kc8 15.Kxa5 Kb8 = )

6. ... Kd6
7. Kc8 Kc6
8. Kb8 Kb6
9. Ka8!
{Decydujący moment czarny traci teraz wszystkie piony i przegrywa. A
wszystko przez pionka a6, który uniemożliwia wejście czarnemu w
opozycję.}
9. ... Kc6
10. Ka7 Kd6
11. Kxa6 Ke6
12. Kxa5 Kf5
13. Kb5 Ke4
14. Kc5
1-0
Avatar użytkownika
zimny_toster
 
Posty: 183
Dołączył(a): 09 maja 2018, 22:44
Podziękował : 35 razy
Otrzymał podziękowań: 78 razy
Ranking: 1800

Re: Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez zimny_toster » 20 lis 2020, 03:06

Trochę sam sobie odpowiadam, liczyłem na większe zainteresowanie, bo materia bardzo ciekawa, choć złożona. No nic, jedziemy dalej.

[Event "Końcówki pionkowe: Studium Laskera"]
[Site "https://lichess.org/study/3Itu5pCm/UxC5c69j"]
[Result "*"]
[UTCDate "2020.11.19"]
[UTCTime "23:58:19"]
[Variant "Standard"]
[ECO "?"]
[Opening "?"]
[Annotator "https://lichess.org/@/Zimny_Toster"]
[FEN "8/k7/3p4/p2P1p2/P2P1P2/8/8/K7 w - - 0 1"]
[SetUp "1"]

{ Nie da się rozwiązać tego studium Laskera bez znajomości kryjących się tutaj idei. Jest tutaj tyle raf, że warto poświęcić trochę czasu na jego zrozumienie.

Polami kluczowymi, a więc takimi które zapewniają zwycięstwo są pola "b5" oraz "g5". Ich zajęcie przez króla prowadzi do zdobycia jednego z pionków i konsekwencji do wygranej.

Białe mogą atakować punkty te odpowiednio z pól "c4" oraz "h4". Co mogą zrobić czarne? Bronić wspomnianych wcześniej pól kluczowych z pól "b6" oraz "g6". Wyjątkowo w tej pozycji, kto zajmie "swoje pozycje strategiczne", jako drugi będzie górą. } { [%csl Bb6,Bc4,Bg6,Bh4,Yb5,Yc6,Ye6,Yg5,Rb4,Rc5,Re5,Rg4,Re4,Gc7,Gd3][%cal Bc4b6,Bb6c4,Bh4g6,Bg6h4,Gd3a6,Gd3h3] }
1. Kb1! { Tylko tak. Inne posunięcia prowadzą do remisu. Istotą tej końcówki jest, jak już pisałem, odległość króla między dwoma polami do przełamania przeciwnika. Biały będzie chciał tak manewrować królem, aby czarny monarcha broniąc jednego z pól, nie zdążył obronić drugiego. } (1. Kb2? { To posunięcie prowadzi przy najlepszej grze tylko do remisu. Biały teraz znajduje się dwa pola od punktu "c4" i sześć ruchów od pola "h4". Czarny musi grać symetrycznie, a więc na pole, z którego będzie o dwa ruchy od pola "b6" i sześć posunięć od "g6". Po tym wyjaśnieniu odpowiedź czarnych staje się dla nas zrozumiała. } 1... Ka8 $10) 1... Kb7 2. Kc1 Kc7 3. Kd1 Kd7 4. Kc2! (4. Ke1? Kd8 5. Ke2 Kd7 6. Kd3 Kc7 7. Kc3 Kb7) 4... Kc7 (4... Kd8 5. Kc3 Kc7 6. Kd3!) 5. Kd3 Kb7 { Czarny najlepiej powiedziałby "pas", bo pole "c7" jest idealne. Tak jednak nie można! } (5... Kd7 6. Kc4 { I pada pion "a5". }) 6. Ke3 $18 { [%csl Gg3,Rc7,Rd7,Re7,Rf7,Rg6,Gf3,Gh4] } 1-0

Osobom, do których przemawia bardziej obraz polecam odcinek Szachowego Uniwersytetu na ten temat lub komentarz Szachmistrza
Avatar użytkownika
zimny_toster
 
Posty: 183
Dołączył(a): 09 maja 2018, 22:44
Podziękował : 35 razy
Otrzymał podziękowań: 78 razy
Ranking: 1800

Re: Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez LegendarnyAfrajox » 20 lis 2020, 13:13

Bardzo pouczające! Do tego drugiego przykładu można podejść chyba wykorzystując siatkę pól kluczowych. Mam II 1400 więc jakieś typowe końcówki potrafię grać, ostatnio wziąłem się za Dworeckiego "Endgame Manual" jednak na razie jest dla mnie za trudna, mało zadań ażeby sprawdzić swoją wiedzę. Skąd uczyć się dalej końcówek, jakieś książki, filmiki (mogą być anglojęzyczne)?
LegendarnyAfrajox
 
Posty: 5
Dołączył(a): 09 lis 2020, 15:17
Podziękował : 3 razy
Otrzymał podziękowań: 5 razy
Ranking: 1369

Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez kolokwium » 20 lis 2020, 14:17

hal wyprzedaje część swojego księgozbioru szachowego, a jako trener może wskazać co się komu przyda.
Kiedyś grałem dla kategorii, teraz dla przyjemności; sędzia szachowy FA Tomasz Ptaszyński mój blog
Piszę poprawnie po polsku.
Avatar użytkownika
kolokwium
Moderator
 
Posty: 9576
Wiek: 55
Dołączył(a): 04 wrz 2006, 23:11
Lokalizacja: www.ChessArbiter.org
Podziękował : 2341 razy
Otrzymał podziękowań: 2502 razy
Ranking: 0
kurnik.pl: tpp
FICS: tepepe

Re: Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez zimny_toster » 22 lis 2020, 01:22

Zapraszam do komentowania i pytań!

[Event "Końcówki pionkowe: Bianchetti 1925"]
[Site "https://lichess.org/study/3Itu5pCm/c41rotlM"]
[Result "*"]
[FEN "8/k6p/3p3P/p2P4/P2P4/8/K7/8 w - - 0 1"]
[SetUp "1"]

{ Kolejne ciekawe studium pionkowe. Tym razem włoskiego autora Riccardo Bianchetti z 1925 roku. Na początek szybkie wprowadzenie. Burgundowym kolorem zakreślono pola niedostępne dla czarnych, niebieskim dla białych a żółtym wzajemnie niedostępne.

Biały ma pionka więcej i to on walczy o zwycięstwo. Do obozu czarnych można wedrzeć się po przekątnej f1-a6 oraz po kolumnie "f" w zależności jak zagra czarny. } { [%csl Rb5,Rc6,Re6,Rg7,Bb4,Bg6,Ye5,Yc5] }
1. Kb3 { Zadanie białych jest utrudnione, bo muszą umiejętnie wytempować króla czarnych. Jeśli biały stanie na c4 to biały zablokuje go z b7. Jeśli wejdzie na f5 to czarny stanie na e7. No to liczymy odległości. Po Kb3 białe mają 1 pole do c4 i 4 do f5. } 1... Ka6 { Czarny odpowiada symetrycznie. Odległości 1 i 4. } (1... Kb7 { Czarny zajął odległość 1 i 3 toteż biały musi wejść na pole o takich samych wartościach } 2. Kc3! Kc7 3. Kd3 Kd7 4. Kc4 Kc8 5. Kb5 Kb7 6. Kxa5 Kc7 { Z wygraną białych }) 2. Kc2 { Odległość 2 i 3. } 2... Kb6 { Odległość czarnego O i 3. } 3. Kd2! { Ruch tempowy. Jedyny, który wygrywa. Inne remisują w tej pozycji, bo utrzymuje odległość od obu kluczowych pól. } 3... Kc7 { Czarny nie ma pola, z którego odległość byłaby 2 i 3. Dlatego wychodzi na pole, gdzie odległość do obu punktów to 1 i 2. } 4. Kd3 { Białe wygrywając tempo, przerzucił ruch na oponenta. Biały pójdzie teraz w przeciwną stronę niż król czarnych. } { [%cal Rc7b6,Rd3f5,Bc7e7,Bd3a6] } 4... Kb6 5. Ke4 Kc7 6. Kf5 Kd7 7. Kf6 Kd8 8. Ke6 { Biały zdobywa pionka d6 i wygrywa. } 1-0
Avatar użytkownika
zimny_toster
 
Posty: 183
Dołączył(a): 09 maja 2018, 22:44
Podziękował : 35 razy
Otrzymał podziękowań: 78 razy
Ranking: 1800

Re: Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez LegendarnyAfrajox » 22 lis 2020, 15:51

Ja już zadałem jedno;)
LegendarnyAfrajox
 
Posty: 5
Dołączył(a): 09 lis 2020, 15:17
Podziękował : 3 razy
Otrzymał podziękowań: 5 razy
Ranking: 1369

Re: Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez zimny_toster » 22 lis 2020, 19:03

LegendarnyAfrajox napisał(a):Mam II 1400 więc jakieś typowe końcówki potrafię grać, ostatnio wziąłem się za Dworeckiego "Endgame Manual" jednak na razie jest dla mnie za trudna, mało zadań ażeby sprawdzić swoją wiedzę. Skąd uczyć się dalej końcówek, jakieś książki, filmiki (mogą być anglojęzyczne)?


Co do końcówek to jak dla mnie kompedium,które stopniowo przerabiam jest trylogia Bogdana Zerka. Natomiast szczególnie lubię końcówki pionkowe i o nich opowiadam w oparciu o "Króle i piony" Z. Szulcego.
Avatar użytkownika
zimny_toster
 
Posty: 183
Dołączył(a): 09 maja 2018, 22:44
Podziękował : 35 razy
Otrzymał podziękowań: 78 razy
Ranking: 1800

Re: Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez thinkerteacher » wczoraj, 11:44

To może podpowiem, że odnośnie końcówek jedną z najlepszych pozycji jest "100 endgames you must know" (autor Jesus de la Villa). A dzieje się tak dlatego, że jest to dość spójnie opracowana koncepcja w postaci wybranych istotnych pozycji i dobrego ich omówienia. I co ciekawe: książka ma zaledwie 254 strony, więc w ciągu roku (dobrym tempem) możną ją przestudiować. W porównaniu do trylogii Bogdana Zerka jest znacznie łatwiejsza. Licząc bowiem każdy tom po 130 stron, to wychodzi blisko 400, a w tej polecanej zaledwie 250.

No i coś co jeszcze jest istotne, to fakt, że książka ta jest dostępna w serwisie chessable (w postaci interaktywnych ćwiczeń), więc to już chyba jest tak podane na tacy, że aż boli ;). Dawniej były takie czasy, że aby coś więcej umieć trzeba było czytać książki... a dziś?! Dziś wystarczy dobrze klikać i to nie te czasy dinozaurów, że bez przeczytania książki nie było postępu szachowego (pomijam zdolne dzieciaki oraz wsparcie w postaci trenerów).
Jeśli komuś nie przeszkadza poziom wpisów, to zapraszam na bloga dla amatorów, fuszerów i lajkoników szachowych: http://beginnerchessimprovement.blogspot.com
Od 2015 roku w końcu definitywnie zakończyłem przygodę z szachami - please do not ask me why ;)
thinkerteacher
 
Posty: 5165
Dołączył(a): 23 sie 2011, 10:35
Podziękował : 9104 razy
Otrzymał podziękowań: 1221 razy
Ranking: 1000
FICS: NokiaTwenty

Re: Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez LegendarnyAfrajox » wczoraj, 14:50

Nie wiem czy okres jednego roku dobrym tempem nie jest przesadzony. Ja zacząłem robić tę książkę 3 dni temu i już jestem na 21 końcówce, z robieniem notatek w zeszycie itd. Jednak ja spędzam około 4-6 godzin dziennie na treningu, a twoje proporcje są może podane dla jednego dwugodzinnego w tygodniu.
LegendarnyAfrajox
 
Posty: 5
Dołączył(a): 09 lis 2020, 15:17
Podziękował : 3 razy
Otrzymał podziękowań: 5 razy
Ranking: 1369

Re: Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez thinkerteacher » dzisiaj, 11:45

LegendarnyAfrajox napisał(a):Nie wiem czy okres jednego roku dobrym tempem nie jest przesadzony. Ja zacząłem robić tę książkę 3 dni temu i już jestem na 21 końcówce, z robieniem notatek w zeszycie itd. Jednak ja spędzam około 4-6 godzin dziennie na treningu, a twoje proporcje są może podane dla jednego dwugodzinnego w tygodniu.


Ja biorę pod uwagę przeciętnego szachistę, a nie solidnego. Nie znam zwykłych szachistów (amatorów), którzy poświęcają więcej niż 1 godzinę dziennie na trening. Dlatego okres jednego roku w odniesieniu do tej książki uważam za dość dobrze oszacowany. Dodam, że mi przerobienie trzech tomów końcówek Zerka zajęło 15 lat, więc naprawdę można czytać tempem żółwim ;) :lol2:
Jeśli komuś nie przeszkadza poziom wpisów, to zapraszam na bloga dla amatorów, fuszerów i lajkoników szachowych: http://beginnerchessimprovement.blogspot.com
Od 2015 roku w końcu definitywnie zakończyłem przygodę z szachami - please do not ask me why ;)
thinkerteacher
 
Posty: 5165
Dołączył(a): 23 sie 2011, 10:35
Podziękował : 9104 razy
Otrzymał podziękowań: 1221 razy
Ranking: 1000
FICS: NokiaTwenty

Re: Czy wiemy, czy jest opozycja?

Postprzez zimny_toster » 10 minut temu

Ostatnio na forum poruszony został ponownie temat Akiby Rubinsteina. Dlatego uznałem, że warto przypomnieć jedną z najbardziej znanych jego końcówek pionkowych. Łączy się ona wszelako z omawianym przez nas tematem pól wagowych i pól kluczowych.

Już dawni teoretycy zauważyli prawo rządzące zablokowanymi wzajemnie pionkami. Na idealnie pustej szachownicy do pól kluczowych należą linia przechodząca przez pionka i przylegająca poniżej, czyli tak jak poniżej.

Obrazek



Po tym teoretycznym wstępie chciałbym przedstawić anonsowaną już partię. Rubinstein rozgrywał ją czarnymi z Cohnem w 1909 roku w Petersburgu. Plan czarnych składał się z trzech etapów. Zajęcia punktu kluczowego - pola h3. Powstrzymanie masy pionków na liniach e i f oraz zdobycie jednego z wrogich pionów. Zaczynamy!

[FEN "8/pp2kppp/4p3/8/1P6/P3PP2/5P1P/2K5 b - - 0 46"]


{ To jedna z bardziej znanych końcówek pionkowych w wykonaniu Akiby, czy też jak pisze nowsza literatura Akiwy Rubinsteina. }
46... Kf6! 47. Kd2 Kg5 48. Ke2 { Kontratak na skrzydle hetmańskim byłby spóźniony. } (48. Kd3 Kh4 49. Kc4 Kh3 { Jak widać czarny ma czas na zbicie pionka h2 i promocję pionka h7. Trzeba tylko pamiętać, że gdy król białych podejdzie na c7, zagrać b7-b5. }) 48... Kh4 49. Kf1 Kh3 50. Kg1 e5! { Awerbach proponował tutaj a4 } 51. Kh1 { Słabe było f3-f4. } (51. f4? exf4 52. exf4 Kg4) (51. e4 g5 52. Kh1 h5 53. Kg1 h4 54. Kh1 g4 55. fxg4 Kxg4 56. Kg2 h3+ 57. Kf1 Kf3 $18) (51. a4!? b6 52. b5 f5 53. Kh1 g5 54. Kg1 h5 55. Kh1 h4 56. Kg1 e4 57. fxe4 fxe4 58. Kh1 Kg4 59. Kg2 h3+ 60. Kg1 Kf3 61. Kf1 g4 62. Kg1 Ke2 $19) 51... b5! 52. Kg1 f5 53. Kh1 g5 54. Kg1 h5 55. Kh1 g4 56. e4 fxe4 57. fxe4 (57. fxg4 hxg4 58. Kg1 e3 59. fxe3 e4 60. Kh1 g3 61. hxg3 Kxg3 $19) 57... h4 58. Kg1 g3 59. hxg3 hxg3 { i białe się poddały. } 0-1
Avatar użytkownika
zimny_toster
 
Posty: 183
Dołączył(a): 09 maja 2018, 22:44
Podziękował : 35 razy
Otrzymał podziękowań: 78 razy
Ranking: 1800


Powrót do Końcówki

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 5 gości



REKLAMA

Gdy masz problemy z matma czasami najlepszym rozwiazaniem sa Korepetycje z Matematyki
Zadania Szachowe